هشدار جدی یک دیپلمات باسابقه؛ زمان گفت‌و‌گو با ترامپ رو به پایان است | خطر جنگ بیرونی و اعتراضات دوباره جدی است

رویداد۲۴| حسین موسویان، دیپلمات باسابقه و عضو پیشین تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران، با انتشار یادداشتی هشدارآمیز در صفحه شخصی شبکه اجتماعی  ایکس خطاب به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، نسبت به تداوم وضعیت فعلی سیاست خارجی و شرایط داخلی کشور ابراز نگرانی کرده و خواستار تصمیم‌گیری‌های فوری و اساسی شده است.

موسویان در دولت هاشمی رفسنجانی سفیر ایران در آلمان و در دولت خاتمی معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی (حسن روحانی) و عضو هیئت مذاکرات هسته‌ای ایران بود و در سال ۱۳۸۶ در حالی‌که معاونت مرکز تحقیقات استراتژیک را به عهده داشته بازداشت شد. او در فروردین ۱۳۸۷ به اتهام «اخلال در امنیت ملی» به دو سال حبس تعلیقی و ۵ سال محرومیت از خدمات دولتی محکوم شد. او سالها به عنوان پژوهشگر در دانشگاه پرینستون فعالیت می کرد و در نهایت مرداد ماه امسال به همکاری خود با این دانشگاه نیز پایان داد. 

موسویان در این یادداشت با یادآوری تجربه دوره نخست ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ می‌نویسد که در سال ۱۳۹۷، همزمان با اوج‌گیری تنش‌ها میان تهران و واشنگتن، در مقاله‌ای در روزنامه اعتماد پیشنهاد داده بود اگر جای حسن روحانی بود، ترامپ را به تهران دعوت می‌کرد. به گفته او، این پیشنهاد نه‌تنها مورد توجه قرار نگرفت، بلکه با موجی از حملات و اتهام‌زنی از سوی جریان‌های تندرو در داخل و خارج از کشور مواجه شد.

این دیپلمات پیشین همچنین به پیامد‌های شخصی آن فضا اشاره کرده و می‌نویسد پس از آن، قوه قضاییه ایران حکم جدیدی مبنی بر ۱۱ ماه حبس علیه او صادر کرد؛ حکمی که به گفته موسویان باعث شد طی پنج سال گذشته امکان سفر به ایران را نداشته باشد. او یادآوری کرده که پیش‌تر نیز در سال ۱۳۸۶ مدتی را در زندان اوین گذرانده بود.

موسویان در ادامه، با اشاره به بازگشت دونالد ترامپ به قدرت، دو توصیه فوری و صریح را خطاب به رئیس‌جمهور مطرح می‌کند. به گفته او، ترامپ علاقه‌مند به گفت‌وگوی مستقیم با ایران است و پزشکیان باید بدون اتلاف وقت، مستقیماً با رئیس‌جمهور آمریکا وارد تماس شود. موسویان تأکید می‌کند شرایط منطقه‌ای و بین‌المللی در وضعیت بحرانی و خطرناکی قرار دارد و تعلل در تصمیم‌گیری می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد. او خطاب به پزشکیان نوشته: «آقای ترامپ مشتاق گفت‌‎وگوی مستقیم است. گوشی تلفن را بردارید و با ایشان صحبت کنید. زمان را از دست ندهید شرایط بحرانی و خطرناک است.»

در کنار این هشدار خارجی، موسویان به وضعیت داخلی کشور نیز پرداخته و نسبت به خشم انباشته‌شده جامعه هشدار داده است. او معتقد است مشکلات عمیق اقتصادی و اجتماعی از جمله فقر، فساد، رانت، تبعیض، گرانی و آنچه «ناکاآمدی گسترده در حکمرانی» می‌نامد، به نقطه‌ای رسیده که برای اکثریت مردم غیرقابل تحمل شده است. به گفته او، نادیده گرفتن این شرایط می‌تواند زمینه‌ساز اعتراضات گسترده‌تری در آینده شود.

این دیپلمات باسابقه با یادآوری مقاله‌ای دیگر که حدود یک ماه پیش از آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری ترامپ در بهمن ۱۴۰۴ در روزنامه ایران منتشر کرده بود، تأکید می‌کند که پیش‌بینی کرده بود ترامپ پس از بازگشت به قدرت، برای گفت‌وگوی مستقیم و سطح بالا با ایران اعلام آمادگی خواهد کرد. موسویان نوشته بود اگر ایران این پیشنهاد را بپذیرد و مذاکرات جامعی آغاز شود، احتمال دستیابی به توافق وجود دارد، هرچند هیچ تضمینی قطعی نیست. او در همان زمان هشدار داده بود که ترامپ بیش از چند ماه منتظر پاسخ تهران نخواهد ماند، زیرا تحت فشار مخالفان داخلی و متحدان منطقه‌ای قرار دارد.

به گفته موسویان، این هشدار‌ها نیز نادیده گرفته شد و در نهایت آمریکا و اسرائیل با حملات نظامی «نامشروع و غیرقانونی» خسارات سنگینی به ایران وارد کردند؛ رخداد‌هایی که به باور او می‌شد از آنها جلوگیری کرد.

موسویان در پایان بار دیگر نسبت به آینده هشدار داده و تأکید می‌کند که اگر چاره‌جویی‌های اساسی و فوری صورت نگیرد، ایران ممکن است بار دیگر با تقابل‌های نظامی آمریکا، اسرائیل و ناتو مواجه شود. از سوی دیگر، او احتمال بروز اعتراضات گسترده‌تر مردمی را نیز مطرح می‌کند؛ اعتراضاتی که به گفته او، در صورت بروز، می‌تواند با سوءاستفاده عوامل نفوذی به سمت آشوب کشیده شود.

این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که همزمان نشانه‌هایی از افزایش فشار‌های خارجی و نارضایتی‌های داخلی دیده می‌شود و هشدار‌های چهره‌های باسابقه دیپلماتیک بار دیگر بحث ضرورت تغییر رویکرد در سیاست خارجی و مدیریت بحران‌های داخلی را به صدر توجهات بازگردانده است.